Tương lai của di sản văn hóa

Giá trị của di sản văn hóa ngày nay thường bị che khuất bởi sự phát triển không ngừng trong xã hội hiện đại. Hãy nhìn vào Hà Nội – thủ phủ ngàn năm lịch sử của nước Việt: những thành cổ, chùa chiền, biệt thự thời Pháp thuộc… những di tích đó nay ở đâu giữa những khu đô thị đông đúc, những tòa nhà cao tầng sầm uất và cơ sở hạ tầng giao thông hiện đại?

Câu chuyện của Hà Nội

Năm 2018, Việt Nam đạt các mức tăng trưởng kinh ngạc về GDP, đầu tư, tiêu dùng và du lịch. Trên đà phát triển của cả nước, Hà Nội đánh bại Bangkok và Hawaii, trở thành điểm đến lý tưởng cho hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên vào tháng Ba năm 2019.

Được thế giới biết đến như một thành phố du lịch cũng như để sống và làm việc, Hà Nội đã trở thành ngôi nhà văn hóa sinh động với sự giao lưu giữa phương Đông và phương Tây, giữa cũ và mới. Chỉ cần điểm ra một vài cái tên như Hoàng Thành Thăng Long, Khu Phố Cổ, Hồ Hoàn Kiếm – có thể thấy di sản Hà Nội mang lại nhiều giá trị về nghệ thuật, văn hóa, kiến trúc, du lịch cũng như đóng vai trò quan trọng trong thị trường bất động sản hiện đại.

Những bài học kinh nghiệm

Mở rộng quan điểm, học hỏi từ thế giới và ứng dụng những bài học đó tại Việt Nam. Các thành phố trong khu vực có thể là những bài học kinh nghiệm sát sao nhất đối với Hà Nội.

1. Khách sạn Raffles, Singapore

Khách sạn Raffles, một địa điểm nổi bật của Singapore từ thế kỷ 19, sau khi được cải tạo sẽ hoạt động trở lại với 115 phòng khách sạn cùng với hệ thống tiện ích đầy đủ gồm nghỉ dưỡng, mua sắm, văn phòng và ăn uống.

2. Bến Thượng Hải

Từng là trung tâm tài chính của Châu Á những năm 1940, Bến Thượng Hải ngày nay đã được xây dựng lại thành một cung đường đi bộ ven sông nổi tiếng, trải dài 1,5km với bãi đỗ xe tích hợp, thêm nhiều không gian sinh hoạt cộng đồng và hệ thống cơ sở hạ tầng mới.

3. Tai Kwun, Hồng Kông

Trụ sở công an cũ tại trung tâm Hồng Kông, được xây dựng từ giữa thế kỷ 19 và 20, nay được sử dụng như một trung tâm di sản và nghệ thuật – chào đón nhiều khách tham quan với các tour tương tác, không gian kể chuyện lịch sử, triển lãm di sản theo chủ đề và nhiều chương trình giáo dục đa dạng.

4. Rattanakosin & Sathorn, Bangkok

Tụ điểm lịch sử của Bangkok được tái quy hoạch với nhất nhiều hoạt động bảo tồn và cải tạo: di dời các cơ quan chính phủ, sửa chửa và xây dựng nhà, cải thiện cảnh quan, chuyển đổi mục đích sử dụng….

5. Ga đường sắt Shinagawa, Tokyo

Bến ga tàu có lịch sử từ thời kỳ Edo nay đã được bao quanh bởi một hệ sinh thái khổng lồ bao gồm các dự án thương mại và tiện ích hiện đại.

6. Thị trấn George Town, Penang & Khu vực Downtown, Yangon

Hai thành phố này đều tràn ngập những di tích lịch sử như nhà ở, chung cư, dinh thự, các tòa nhà hành chính, cửa hàng và đền chùa. Các chương trình bảo tồn liên tục được thực hiện nhằm sửa chữa, xây dựng và chuyển đổi mục đích sử dụng đối với các tài sản trên.

7. Công viên Sáng tạo Hóa Sơn 1914, Đài Bắc

Từ một nhà máy sản xuất rượu từ năm 1914, Hóa Sơn đã trải qua năm giai đoạn chuyển đổi khác nhau để trở thành một trung tâm văn hóa, du lịch và cộng đồng của ngày hôm nay.

So với nhiều thành phố trong khu vực, Hà Nội có tiềm năng khổng lồ để phát triển. Nhưng để có thể bảo tồn được giá trị di sản trong bối cảnh phát triển không ngừng, cần có những biện pháp thực sự sáng tạo. Một trong những khuyến nghị khả thi nhất đối với Việt Nam là một chính quyền quản lý di sản (tương tự với tổ chức Historic England tại Anh) nhằm hỗ trợ các tổ chức địa phương.