The Savills Blog

Tiêu chuẩn an toàn PCCC 2025: Những cập nhật quan trọng dành cho chủ đầu tư (Phần 1)

Với việc ban hành Luật PCCC & CNCH cùng ba văn bản hướng dẫn thi hành, năm 2025 đánh dấu một bước chuyển lớn trong công tác an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Các quy định mới không chỉ siết chặt các yêu cầu kỹ thuật mà còn tăng cường trách nhiệm của tất cả các bên liên quan — từ cơ quan nhà nước, chủ đầu tư đến đơn vị quản lý vận hành. Bài viết này tập trung vào những điểm cập nhật quan trọng mà chủ đầu tư và đơn vị quản lý cần đặc biệt lưu ý, nhằm chủ động thích ứng với những thay đổi trong quá trình phát triển và vận hành công trình. 

Đổi tên thành Luật PCCC & CNCH

Luật mới không chỉ dừng lại ở công tác phòng cháy, chữa cháy mà đã tích hợp đầy đủ nội dung về cứu nạn, cứu hộ (CNCH) trong một hệ thống pháp lý thống nhất. Đây là lần đầu tiên CNCH được quy định rõ ràng, có cấu trúc trong một văn bản luật, thay vì phân tán trong các nghị định và thông tư như trước. 

Điểm đáng lưu ý là phạm vi xây dựng phương án an toàn giờ đây được mở rộng, yêu cầu các đơn vị thiết kế, chủ đầu tư và đơn vị quản lý vận hành phải tính đến cả các tình huống CNCH như sập đổ, ngạt khí, kẹt thang máy…, thay vì chỉ tập trung vào nguy cơ cháy nổ. 

  • Trong giai đoạn thiết kế, giải pháp CNCH cần được tích hợp đồng bộ với hệ thống cơ điện và kết cấu công trình. 

  • Trong giai đoạn vận hành, các quy trình ứng phó khẩn cấp và chương trình huấn luyện lực lượng tại chỗ cũng cần mở rộng để đảm bảo khả năng phản ứng nhanh với mọi tình huống rủi ro. 

Đọc thêm: Phòng cháy chữa cháy trong công trình xây dựng: Từ thiết kế đến vận hành khai thác 

Một số nội dung mới được bổ sung nổi bật: 

  • Phân loại rõ các tình huống cứu nạn, cứu hộ: sập đổ công trình, ngạt khí độc, kẹt thang máy, ngã nước, tai nạn điện… 

  • Quy định trách nhiệm của từng chủ thể khi xảy ra tình huống CNCH (bao gồm cả tổ chức, cá nhân trong và ngoài công trình). 

  • Làm rõ thẩm quyền huy động lực lượng, phương tiện, tài sản phục vụ CNCH trong tình huống khẩn cấp. 

Nguồn luật: Luật PCCC & CNCH 2024 - Điều 2, 3, 4, 5, 6 

2. Rà soát toàn diện trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan  

Hệ thống pháp lý mới phân định rõ trách nhiệm của từng nhóm đối tượng – từ người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, chủ hộ, người thuê nhà đến cơ quan quản lý nhà nước. Việc làm rõ vai trò của từng bên nhằm tăng cường sự chủ động, thay vì tập trung toàn bộ trách nhiệm vào lực lượng PCCC hoặc đơn vị quản lý vận hành như trước đây. 

Trên thực tế, hiệu quả trong công tác an toàn PCCC & CNCH phụ thuộc lớn vào sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan. Theo đó, mỗi chủ thể cần chủ động rà soát và cập nhật vai trò pháp lý của mình trong suốt vòng đời công trình – từ thiết kế, thi công đến vận hành và khai thác. Việc nắm rõ trách nhiệm không chỉ giúp tuân thủ đúng quy định, mà còn là cơ sở để xây dựng hệ thống giám sát nội bộ và báo cáo định kỳ một cách bài bản. 

Image treatment

Lưu ý về trách nhiệm của các bên: 

Chủ đầu tư phải tổ chức huấn luyện PCCC, duy trì đầy đủ hồ sơ pháp lý, trang bị hệ thống đúng chuẩn kỹ thuật và cập nhật dữ liệu định kỳ cho cơ quan chức năng. Trong giai đoạn vận hành, chủ đầu tư cần phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý vận hành để đảm bảo hệ thống PCCC luôn hoạt động hiệu quả và tuân thủ quy định. 

  • Cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm giám sát xuyên suốt toàn bộ chu trình: từ thẩm định thiết kế, kiểm tra thi công đến hậu kiểm trong giai đoạn vận hành. Trong quá trình này, đơn vị quản lý vận hành là đầu mối cung cấp thông tin, hồ sơ và phối hợp thực hiện kiểm tra theo yêu cầu. 

  • Cá nhân (chủ hộ, người thuê) cũng có nghĩa vụ kiểm tra thiết bị trong phần diện tích mình sử dụng, không được phó mặc cho ban quản lý hay chủ đầu tư. Trong thực tế, đơn vị quản lý vận hành đóng vai trò cầu nối – thường xuyên nhắc nhở, hướng dẫn cư dân và tổ chức phổ biến kiến thức PCCC để nâng cao ý thức cộng đồng. 

Nguồn luật: 

  • Luật PCCC & CNCH 2024 - Điều 7, 8 

  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP - Điều 3, 4, 26, 40, 41, 42 

3. Thay đổi trong quy trình thẩm định thiết kế và nghiệm thu PCCC  

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc phân định rõ thẩm quyền giữa các cơ quan chức năng trong khâu thẩm định thiết kế và nghiệm thu công trình, giúp giảm chồng chéo, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ nhưng cũng đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn về tính chính xác, đúng trình tự. 

Với các đơn vị phát triển dự án, việc nộp hồ sơ đúng bước thiết kế kỹ thuật là bắt buộc, nếu nộp muộn hoặc sai bước, công trình có thể bị dừng thi công hoặc trả hồ sơ.  Về phía đơn vị quản lý vận hành, việc tham gia từ giai đoạn rà soát thiết kế không chỉ giúp đánh giá tính khả thi của hệ thống PCCC khi đưa vào vận hành thực tế, mà còn đảm bảo bộ hồ sơ nghiệm thu được chuẩn bị đầy đủ, đúng chuẩn kỹ thuật. Việc này giúp tránh các thiếu sót làm kéo dài thời gian bàn giao hoặc ảnh hưởng tiến độ thương mại. Đồng thời, khi tham gia sớm, đơn vị vận hành có thể góp ý để điều chỉnh các chi tiết kỹ thuật chưa phù hợp, từ đó hạn chế phát sinh trong thi công và tối ưu chi phí đầu tư ngay từ đầu.  

Phân quyền rõ ràng – Bổ sung hồ sơ bắt buộc trong giai đoạn nghiệm thu 

  • Phân công mới giữa các cơ quan như sau: 

    - Cơ quan xây dựng kiểm tra khoảng cách an toàn, lối thoát nạn, bố trí không gian… 
    - Cơ quan công an chỉ kiểm tra thiết kế kỹ thuật của hệ thống PCCC, không còn thẩm định thiết kế cơ sở. 
    - Cục đăng kiểm Việt Nam chịu trách nhiệm kiểm tra các phương tiện cơ giới có yêu cầu PCCC đặc thù.

  • Thông tư 36/2025/TT-BCA cũng bổ sung danh mục hồ sơ nghiệm thu bắt buộc: 
    - Bản vẽ thể hiện sơ đồ đấu nối toàn bộ hệ thống PCCC; 
    - Biên bản vận hành thử hệ thống, có xác nhận của các bên liên quan;  
    - Nhật ký thi công và nghiệm thu từng hạng mục. 

Nguồn luật: 

  • Luật PCCC & CNCH - Điều 16, 17 

  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP - Điều 6-12, Phụ lục III 

  • Thông tư 36/2025/TT-BCA - Điều 9 

4. Chuẩn hóa điều kiện an toàn với từng loại hình công trình  

Luật mới không còn áp dụng một bộ quy định chung cho tất cả loại hình bất động sản, mà đã phân nhóm rõ ràng yêu cầu an toàn theo từng loại công trình cụ thể. Cách tiếp cận này giúp việc thiết kế, thẩm định và vận hành trở nên minh bạch, dễ dàng rà soát và phù hợp hơn với đặc điểm sử dụng thực tế. 

Đối với các đơn vị phát triển dự án, việc xác định đúng loại hình công trình ngay từ giai đoạn xin phép đầu tư là rất quan trọng, bởi mỗi nhóm công trình sẽ có bộ tiêu chí riêng về bố trí thoát hiểm, khoảng cách an toàn, lựa chọn vật liệu, hệ thống điện và thiết bị PCCC. 

Trong giai đoạn vận hành, việc áp dụng đúng nhóm tiêu chuẩn là cơ sở để đơn vị quản lý vận hành lập kế hoạch kiểm tra, bảo trì phù hợp với từng loại công trình, đảm bảo tính tuân thủ trong các đợt kiểm tra định kỳ từ cơ quan chức năng, tránh nhầm lẫn trong đánh giá mức độ an toàn và trách nhiệm pháp lý. 

 

Image treatment

Phân loại công trình theo luật mới: 

  • Nhà ở riêng lẻ (Điều 20). 

  • Nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh (Điều 21). 

  • Cơ sở sản xuất, công trình công cộng (Điều 22, 23). 

  • Hệ thống điện sử dụng trong sinh hoạt và sản xuất (Điều 24). 

Nguồn luật: Luật PCCC & CNCH - Điều 20, 21, 22, 23, 24. 

5. Rà soát trách nhiệm kiểm tra PCCC định kỳ theo từng cấp  

Luật mới yêu cầu mọi chủ thể, từ cơ quan nhà nước, chủ đầu tư, đơn vị vận hành đến cư dân đều phải thực hiện kiểm tra định kỳ hệ thống PCCC. Trách nhiệm kiểm tra không còn chỉ là công việc của lực lượng chức năng, mà được phân cấp rõ ràng tùy theo tính chất công trình và đối tượng sử dụng. 

Điều này đòi hỏi các bên phải xây dựng hệ thống kiểm tra nội bộ bài bản - từ bộ tiêu trí vận hành hằng tuần đến báo cáo định kỳ 6 tháng/lần. Với đơn vị quản lý, nếu không duy trì được hệ thống kiểm tra chủ động, công trình sẽ rất dễ bị phát hiện sai phạm, bị xử phạt hoặc đình chỉ khi kiểm tra đột xuất. 

Phân cấp kiểm tra như sau: 

  • Chủ đầu tư/chủ sở hữu: tự kiểm tra thường xuyên hệ thống PCCC được lắp đặt. 

  • Cơ quan công an và cơ quan xây dựng: kiểm tra định kỳ 1-2 năm/lần tùy cấp công trình; có thể kiểm tra đột xuất nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm. 

  • Chủ hộ, người thuê nhà: chịu trách nhiệm tự kiểm tra phần diện tích đang sử dụng. 

  • UBND cấp xã: kiểm tra cơ sở nhỏ không thuộc diện nguy hiểm cháy, nổ. 

Lưu ý quan trọng: báo cáo kết quả kiểm tra phải lập theo mẫu PC02, gửi về cơ quan công an quản lý trước ngày 15/6 và 15/12 hằng năm. 

Nguồn luật: Nghị định 105/2025/NĐ-CP - Chương V & Phụ lục II 

Vì sao đơn vị quản lý vận hành cần được tham gia từ đầu? 

Luật mới đòi hỏi sự phối hợp liên tục giữa thiết kế - thi công - nghiệm thu - vận hành - quản lý dữ liệu. Trong chuỗi đó, đơn vị quản lý vận hành chính là điểm giữ cho toàn bộ hệ thống PCCC & CNCH hoạt động ổn định sau khi công trình được bàn giao. 

Cụ thể: 

  • Phát hiện sớm các bất cập trong thiết kế, giúp điều chỉnh kịp thời trước khi triển khai thi công. 

  • Tối ưu chi phí đầu tư nhờ giảm thiểu các điều chỉnh phát sinh sau thi công, đặc biệt với các hạng mục liên quan đến hệ thống kỹ thuật và PCCC. 

  • Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ nghiệm thu đầy đủ, đúng mẫu và đúng thời điểm theo yêu cầu pháp lý. 

  • Duy trì hệ thống hồ sơ – dữ liệu, tổ chức huấn luyện lực lượng tại chỗ, kiểm tra định kỳ theo đúng quy trình. 

  • Phản ứng nhanh với các tình huống khẩn cấp, nhờ nắm rõ hiện trạng vận hành và hệ thống kỹ thuật của công trình. 

Đọc thêm: Bài toán vận hành kỹ thuật dự án nhà ở và chiến lược tối ưu chi phí 

Kết luận 

Trong bối cảnh quy định pháp luật ngày càng rõ ràng và chặt chẽ, sự tham gia sớm của đơn vị quản lý vận hành không chỉ giúp tăng tính tuân thủ, mà còn góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả và an toàn trong toàn bộ vòng đời của dự án. 

Tìm hiểu thêm về các dịch vụ Tư vấn và Quản lý Bất động sản của Savills Việt Nam. 

 

 

Recommended articles