Giải pháp tiết kiệm năng lượng cho các tòa nhà - Phần 2

Tiết kiệm năng lượng trở thành một phần tất yếu của định hướng phát triển trong tương lai

Tại Hội nghị thượng đỉnh Khí hậu tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) ở Vương quốc Anh, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tuyên bố Việt Nam cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Để thực hiện cam kết này, nhiều đề án, chiến lược, kế hoạch hành động đã được Chính phủ ban hành, nổi bật là Chỉ thị số 20/CT-TTg, yêu cầu trong giai đoạn 2023 - 2025 và các năm tiếp theo, cả nước phấn đấu mỗi năm tiết kiệm tối thiểu 2% tổng điện năng tiêu thụ; giảm tổn thất điện năng trên toàn hệ thống điện dưới 6% vào năm 2025. Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xem là một trong những trụ cột quan trọng mà Bộ Công thương đang triển khai, nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu Net Zero theo cam kết của Chính phủ Việt Nam tại COP26.

Bên cạnh đó, toàn thế giới cũng đang đối mặt với những thách thức về năng lượng. Theo Báo cáo của Dữ liệu Kinh tế - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FRED), năm 2022, giá dầu thô liên tục đi qua ngưỡng 100 USD/thùng. Cập nhật trên sàn TTF, giá khí đốt tại châu Âu ghi nhận mức tăng cao nhất với 340 Euro/megawatt giờ vào cuối tháng 8/2022. Là nước nhập khẩu ròng năng lượng với mức nhập khẩu đáng kể các nguyên liệu than, dầu và tương lai gần là khí tự nhiên hóa lỏng (NLG), Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết về tiết kiệm và sử dụng năng lượng hiệu quả để hạn chế những ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng năng lượng tới nền kinh tế.

Nguồn cung năng lượng toàn cầu gặp nhiều biến động, đặt áp lực lên tất cả các ngành kinh tế, trong đó có ngành bất động sản. Theo số liệu của Bộ Xây dựng, khoảng 40% tổng năng lượng tiêu thụ của một đô thị là năng lượng cung cấp cho các công trình xây dựng, trong đó các nhà cao tầng có chỉ số tiêu thụ năng lượng cao nhất. Các Chủ đầu tư cần chú trọng hơn vào công tác tiết kiệm năng lượng, nhằm chia sẻ áp lực nguồn cung năng lượng cũng như tối ưu chi phí vận hành tòa nhà.

Tiếp nối các giải pháp tiết kiệm năng lượng cho các tòa nhà tại phần 1, chuyên gia Savills sẽ đưa ra các khuyến nghị khác nhằm hỗ trợ Chủ đầu tư lên kế hoạch sử dụng năng lượng hiệu quả.

Các giải pháp tối ưu năng lượng trong quản lý vận hành tòa nhà

1. Sử dụng hệ thống thiết bị tiết kiệm năng lượng và cảm biến tại các khu vực chung

Theo nghiên cứu của Mạng lưới Hiệu quả Năng lượng Việt Nam (EEN) năm 2022, việc chủ động ứng dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong giai đoạn thiết kế, bao gồm lắp đặt hệ thống ánh sáng, làm mát phù hợp, phân bổ hệ thống điều hòa không gian và chiếu sáng hiệu quả… sẽ giúp giảm 50% năng lượng tiêu thụ.

Mặc dù các đơn vị kiến trúc hay xây dựng đã nắm rõ một số nguyên tắc cơ bản liên quan đến vấn đề này, song góc nhìn chuyên môn từ phía đơn vị tư vấn quản lý là cần thiết để tối ưu chi phí, đảm bảo dự án sử dụng năng lượng hiệu quả và bền vững. Tìm hiểu thêm về Gói tư vấn xem xét thiết kế và hệ thống kỹ thuật tòa nhà của Savills.

Lựa chọn các phương tiện, thiết bị được dán nhãn năng lượng: Theo Điều 15 Nghị định 21/2011/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả , hiện nay có 02 loại nhãn năng lượng gồm Nhãn xác nhận (Nhãn Ngôi sao năng lượng) và Nhãn so sánh đạt cấp hiệu suất năng lượng 5 sao theo Quy định của Nhà nước. Để được dán nhãn năng lượng, nhà sản xuất cần nộp hồ sơ đăng ký với Bộ Công thương, vì vậy các nhãn dán này có thể là một phần căn cứ để Chủ đầu tư lựa chọn các thiết bị phù hợp với đặc thù dự án và đảm bảo kiểm soát được lượng năng lượng tiêu thụ.

• Chuyển sang chế độ chiếu sáng tiết kiệm năng lượng: Theo báo cáo của Cục Bảo vệ Môi sinh Hoa Kỳ, sử dụng các thiết bị chiếu sáng như đèn huỳnh quang compact (CFL), đèn ống huỳnh quang hoặc diot phát quang (LED) có thể giảm 70% mức sử dụng năng lượng. Ngoài việc tiêu thụ năng lượng ít hơn, các thiết bị này còn tỏa nhiệt ít hơn, giảm bớt nhu cầu sử dụng máy lạnh. Đèn LED cũng có tuổi thọ cao hơn gấp ba lần đèn huỳnh quang và dễ tái chế, thân thiện với môi trường.
• Sử dụng thiết bị cảm biến chuyển động: Các thiết bị cảm biến chuyển động sẽ tiết kiệm năng lượng chiếu sáng bằng cách tắt hoặc giảm độ sáng của đèn khi không có người trong phòng. Theo số liệu tổng hợp của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, thiết bị cảm biến có thể tiết kiệm năng lượng chiếu sáng từ 10% đến 90% tùy thuộc vào công năng của phòng. Cần lưu ý, với thiết kế tòa nhà và chất lượng thiết bị kỹ thuật ở thời điểm hiện tại, các công trình tại Việt Nam tiết kiệm được tối đa 40-50% năng lượng tiêu thụ.
• Áp dụng hệ thống quản lý nhiệt độ thông minh: Điều chỉnh cài đặt của bộ điều nhiệt chỉ trong phạm vi vài độ có thể hỗ trợ giảm năng lượng tiêu thụ. Theo số liệu công bố năm 2022 của Ủy ban Châu Âu, điều chỉnh nhiệt độ tăng/giảm 1oC ở bộ điều nhiệt có thể cắt giảm 10% mức tiêu thụ năng lượng cho việc làm mát/sưởi ấm tòa nhà.

Khâu lựa chọn và lắp đặt hệ thống kỹ thuật ngay từ ban đầu sẽ giúp Chủ đầu tư tối ưu việc sử dụng năng lượng. Một khi hệ thống kỹ thuật đã được hoàn thiện và bàn giao, việc đề xuất chỉnh sửa hoặc cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng sẽ trở nên nan giải và tốn chi phí, thời gian. Với kinh nghiệm tư vấn và vận hành đa dạng loại hình dự án, chuyên gia Savills sẽ giúp Chủ đầu tư tìm ra các giải pháp tối ưu năng lượng và chi phí trong dài hạn.

2. Cải thiện cách nhiệt và cách âm

Lớp cách nhiệt, cách âm được lắp đặt ở mái, trần, tường và sàn hoạt động như một hàng rào cản sự tăng nhiệt, tăng âm. Theo nghiên cứu của KISR, hệ thống sưởi ấm và làm mát chiếm 65% tổng năng lượng tiêu thụ trong tòa nhà không có lớp cách nhiệt, chiếm 35% trong tòa nhà có lớp cách nhiệt. Bên cạnh đó, rất nhiều vật liệu cách nhiệt, cách âm hiện nay được sản xuất dựa trên nghiên cứu kỹ lưỡng về thành phần để đảm bảo thân thiện với môi trường và sức khỏe con người. Lớp cách nhiệt và cách âm cũng là một yếu tố duy trì sự tiện nghi của tòa nhà, đảm bảo trải nghiệm hài lòng của cư dân và khách thuê.

Để cải thiện cách nhiệt, cách âm trong tòa nhà, Chủ đầu tư có thể tham khảo một số giải pháp dưới đây:

Sử dụng các vật liệu cách nhiệt, cách âm cho trần, tường và sàn

• Vật liệu cách nhiệt, cách âm hữu cơ: là những vật liệu được sản xuất công nghiệp như bông thủy tinh, bông khoáng. Những vật liệu này có khả năng hấp thụ âm thanh, hấp thụ nhiệt tốt, thường lắp đặt ở tường mặt tiền, hệ thống tường bao, trong tường bê tông lõi rỗng hoặc các vách ngăn trong tòa nhà.
• Vật liệu cách nhiệt, cách âm nhân tạo: gồm xốp nhựa, ván ép và các loại vật liệu composite. Đặc điểm chung của loại vật liệu này là khả năng cách nhiệt, cách âm chuyên nghiệp, được sử dụng rất phổ biến trong xây dựng các không gian lớn như rạp chiếu phim, phòng hội nghị…
• Kính hộp cách âm, cách nhiệt: là loại kính được cấu tạo từ hai hoặc nhiều lớp, đảm bảo tính thẩm mỹ và khả năng cách nhiệt, cách âm rất tốt. Loại vật liệu này đặc biệt được sử dụng tại các tòa văn phòng để đảm bảo ánh sáng tự nhiên, chống tia UV và hỗ trợ cách nhiệt, cách âm cho người dùng.

Thiết kế trần nhà cách nhiệt, cách âm

Thiết kế trần nhà là phương pháp hiệu quả để cách nhiệt, cách âm bởi các tòa nhà thường được thiết kế với bộ khung liền hoặc khớp nhau, khiến nhiệt độ, âm thanh dễ dàng truyền theo kết cấu đó đến từng căn phòng. Một trong những phương pháp phổ biến hiện nay là dùng trần thạch cao. Khi thi công, Chủ đầu tư nên để lại một khoảng không giữa trần nhà gốc và trần thạch cao để hạn chế nhiệt độ, âm thanh truyền qua kết cấu. Ngoài ra, Chủ đầu tư cũng có thể thiết kế trần treo để vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, vừa đảm bảo cách âm, cách nhiệt cho tòa nhà.

Các giải pháp cách nhiệt, cách âm nên được triển khai trong quá trình xây dựng tòa nhà để giúp Chủ đầu tư tối ưu chi phí và thời gian. Savills sẽ đưa ra các tư vấn giúp Chủ đầu tư giải quyết các vướng mắc trong thiết kế, lắp đặt hệ thống kỹ thuật với Gói tư vấn xem xét về mặt thiết kế và hệ thống kỹ thuật tòa nhà.

3. Áp dụng hệ thống quản lý năng lượng (EMS)

Hệ thống quản lý năng lượng EMS (Energy management system) là tập hợp các công cụ bằng máy tính giúp giám sát, kiểm soát và tối ưu hóa hiệu suất của các thiết bị hoặc truyền tải hệ thống. Mục tiêu của hệ thống EMS là tối ưu việc tiêu thụ năng lượng với mức giá thấp nhất có thể.

Hệ thống quản lý năng lượng (EMS) mang lại lợi ích gì?

• Thu thập dữ liệu năng lượng, theo dõi quá trình sử dụng năng lượng: Hệ thống EMS thu thập dữ liệu năng lượng từ các bộ đo đếm năng lượng được trang bị tại dự án. Dữ liệu của các nguồn năng lượng được đưa về máy chủ thông qua các cổng như RS 232, RS 485, Profibus, cho phép các kỹ sư truy cập vào server và theo dõi mọi thông tin về quá trình sử dụng năng lượng.
• Đưa ra những báo cáo nhanh chóng, chính xác, đáng tin cậy: Các kỹ sư có thể cập nhật dữ liệu tự động theo thời gian thực và nhận báo cáo chỉ trong một thời gian ngắn. Hệ thống sẽ giúp các kỹ sư thu thập, thống kê dữ liệu năng lượng tiêu thụ chi tiết và chỉ ra thời điểm nào năng lượng đang bị lãng phí, hỗ trợ tối ưu hóa năng lượng sử dụng trong tòa nhà.
• Nâng cao tuổi thọ của các thiết bị kỹ thuật thông qua tăng chất lượng năng lượng: Chất lượng năng lượng cấp cho thiết bị là một trong nhiều yếu tố quyết định tuổi thọ của thiết bị đó. Dựa vào dữ liệu năng lượng, các kỹ sư có thể điều chỉnh thông số năng lượng nằm trong ngưỡng sai số cho phép, tạo điều kiện tối ưu nhất để thiết bị hoạt động.

Tiêu chuẩn ISO 50001 về Hệ thống quản lý năng lượng của Việt Nam

Tiêu chuẩn ISO 50001 là một tiêu chuẩn quốc tế về Hệ thống Quản lý Năng lượng do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) xây dựng và ban hành. Bằng việc đưa ra các yêu cầu đối với một Hệ thống Quản lý Năng lượng, ISO 50001 là công cụ đắc lực giúp thiết lập, áp dụng và duy trì Hệ thống Quản lý Năng lượng nhằm nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng, tạo cơ sở cho việc tự đánh giá hoặc đánh giá và cấp chứng nhận đáp ứng các chuẩn mực quản lý năng lượng.

KẾT LUẬN

Sử dụng năng lượng hiệu quả không chỉ giúp tối ưu chi phí vận hành, duy trì chất lượng dự án mà còn là lời khẳng định về cam kết đóng góp vào sự phát triển bền vững quốc gia của Chủ đầu tư, giúp xây dựng hình ảnh của Chủ đầu tư và dự án trên thị trường. Để hỗ trợ Chủ đầu tư thực hiện tối ưu hóa năng lượng, Savills đang cung cấp các gói dịch vụ Tư vấn:

• Tư vấn xem xét về mặt thiết kế và hệ thống kỹ thuật tòa nhà (dành cho các dự án trước vận hành): Savills sẽ đưa ra các giải pháp thiết kế, lựa chọn và lắp đặt hệ thống kỹ thuật giúp Chủ đầu tư tối ưu chi phí năng lượng trong quá trình vận hành.
• Khảo sát hiện trạng tòa nhà (dành cho các dự án đã vận hành): Với các hạng mục đánh giá hiện trạng cơ sở vật chất, hệ thống cơ điện, công tác vận hành và bảo trì hệ thống kỹ thuật so với tiêu chuẩn, Savills sẽ đưa ra nhận xét, khuyến nghị độc lập giúp Chủ đầu tư nắm được hiện trạng hệ thống kỹ thuật và tình hình sử dụng năng lượng của tòa nhà để có phương án đảm bảo tất cả các hệ thống kỹ thuật có chế độ vận hành hợp lý.

Liên hệ bộ phận Tư vấn và Quản lý Bất động sản của Savills Việt Nam để được tư vấn cụ thể về các giải pháp vận hành phù hợp.